Deep Democracy - Allemaal een beetje ziek

(Door Karen Segers)

Een theorie die me altijd geboeid heeft is de roltheorie uit het gedachtegoed van Deep Democracy. (https://www.deepdemocracy.nl/). We nemen allemaal rollen in in ons leven, in de groepen waarin we functioneren. In Deep Democracy wordt het begrip ‘rol’ heel breed geïnterpreteerd. Het kan gaan over sociale rollen (vader, dochter, …), functionele rollen (verpleegkundige, wetenschapper, leidinggevende, …) maar evengoed over gedachten, emoties, ideeën, dromen, archetypen, meningen, ziektes, enz. In een groep zijn er heel wat rollen aanwezig. Groepsleden identificeren zich met bepaalde rollen meer dan met andere rollen. Sommige mensen schieten direct in actie, terwijl anderen eerst even de kat uit de boom kijken. De ene wordt boos als er iets misloopt, terwijl de andere verdriet voelt, enz. Een rol is echter altijd groter dan het individu. Als er één iemand de werkdruk te hoog vindt, is de kans groot dat er nog andere mensen in de groep de werkdruk ook te hoog vinden. De roltheorie laat zien dat we meerdere rollen tegelijkertijd kunnen zijn: we kunnen verdrietig en boos zijn, we kunnen actief en observerend zijn … 

Wat er nu in onze maatschappij gebeurt, kan je misschien ook wel zo bekijken. Misschien zijn we collectief als maatschappij een beetje ziek. Sommige mensen nemen die rol aan, maar op een bepaalde manier dragen we die allemaal in ons. Zo kan ieder voor zich, in zijn eigen situatie kijken, wat er nodig is om te genezen. Wat vraagt er om heling in jouw leven? Waar wil jij andere keuzes maken? Meer de fiets nemen zoals je nu doet, bewuster kijken naar hoe de natuur groeit en bloeit, dat warme gesprek met je buur voeren, sorry zeggen waar je dat lang niet gedaan hebt enz. 

Net zo voor de rol van zorgverlener. Ik hoor regelmatig mensen zeggen dat ze zich schuldig voelen omdat ze genieten van het zonnetje, terwijl ze weten dat anderen hard werken, soms in zware omstandigheden. En ook daar, hoe kan je in je eigen situatie de zorgende rol met aandacht op jou nemen? Je bent dan misschien niet de arts die met leven en dood in aanraking komt, maar de boodschap die je doet voor je naaste, het bezoekje aan het raam van wie eenzaam is, zet evengoed die vorm van zorg neer. En dit geldt evenzeer voor het zich niet aan de regels houden, voor eenzaamheid, kwetsbaarheid of onrust. Je bent niet alleen in wat je ervaart, je neemt een rol op die anderen ook in zich dragen. En zo worden we spiegels voor elkaar.

De meesten van ons zijn niet de politici of de wetenschappers die beslissen wat er hoort te gebeuren. En toch nemen we in ons eigen domein ook belangrijke beslissingen. En op een bepaalde manier is dat hoopvol, te weten dat elke keuze die we maken liefdevol kan zijn, de intentie in zich kan dragen de wereld mooier te maken. Zo dragen we allemaal op onze eigen manier bij aan een wereld in verandering, vandaag de dag meer dan ooit.

Collectief helen, daar gaat het deze dagen om. Als Vormingscentrum bekijken we op deze moment hoe we daarin ondersteuning kunnen bieden aan teams. We willen helpen om ruimte te bieden om uit te spreken wat er was, wat er is en wat er zal zijn. Om spanningen en verlangens uit de onderstroom naar boven te brengen, zodat teams constructief verder kunnen werken en plannen voor de toekomst. 

Karen Segers - teamtrekker communicatie Vormingscentrum Hivset