Pleidooi voor zorgvragers en zorgverleners

Opinie door Ria Engelen (zorgethicus, medewerker Vormingscentrum Hivset)
gepubliceerd in http://dewereldmorgen.be/

woensdag 29 april 2020

De strijd is nog niet gestreden. Het coronavirus is nog niet verslagen en in het werkveld worden er enorme inspanningen geleverd om deze pandemie aan banden te leggen, helaas nog vaak met ontoereikende materialen en middelen. Vooral in zorginstellingen voor oudere personen, mensen met een beperking, psychische problemen, … vormt dit een bijkomende uitdaging. Naast ontgoocheling en frustratie brengt dit veel pijn en verdriet mee, nog meer als we ons afvragen of sommige levens, in andere omstandigheden, misschien gered hadden kunnen worden?

Er wordt leed toegevoegd en zorgverleners verkeren in een uiterst moeilijke positie. Doordat er onvoldoende getest kan worden en men niet weet wie er drager is en wie niet, blijft het risico bestaan om de besmetting verder uit te dragen, naar anderen en / of zichzelf. Hoe kunnen zorgverleners ‘goede’ zorg verlenen? Zich terugtrekken uit de zorg, omdat men op die manier de verdere uitdraging van het virus wil voorkomen, of, toch blijven verder zorgen, wetende dat er handen tekort zijn aan het bed? Maar ook het tekort aan mobiele zuurstofconcentrators plaatst hen voor schrijnende keuzes: wie gaat men extra zuurstof toedienen en wie niet? Persoon A die onvoldoende zuurstof kan opnemen of persoon B die eveneens in ademnood verkeert? Vele dilemma’s voor elke zorgverlener.

De keuzes die zorgverleners nu, zoniet altijd, moeten maken, raken aan het leven zelf. Dat de zorgvragers hierin helemaal geen keuze hebben, stemt eveneens tot nadenken en roept vele vragen op. Zij zijn ‘overgeleverd’. Hun lot ligt in de handen van de zorgverleners, zorgverleners die op hun beurt eveneens overgeleverd zijn.

Toch is datgene wat zich nu voordoet niet helemaal nieuw in de zorg; zorgverleners vragen al vele jaren meer ondersteuning, voeren al lang een ‘strijd’ maar zij zetten hun werk voort, soms in heel moeilijke omstandigheden. Het gaat dus om een bestaand probleem, dat doorheen deze crisis nu pijnlijk wordt blootgelegd en zware gevolgen heeft.

Als zorgethicus voer ik dagelijks gesprekken, met studenten die kiezen voor een opleiding in de zorg, maar ook met professionals, die reeds jaren werkzaam zijn in de zorg. Als je luistert naar hun verhalen, wat zich afspeelt in hun dagdagelijkse praktijken, dan merk je een rode draad op in hun noden: een vraag naar meer ondersteuning, meer mensen en middelen.

Er worden ongelooflijk veel inspanningen geleverd op de werkvloer, wat resulteert in prachtige voorbeelden van warme zorg. Toch hoor je vaak ook verhalen van onderbezetting van personeel, en bijvoorbeeld in woonzorgcentra ook onderbezetting van hoger opgeleid personeel. In instellingen waar mensen met dementie verblijven of mensen met een geestelijke beperking, is er naast liefdevolle zorg, ook nood aan meer ‘deskundigheid met betrekking tot de aandoening’, nog los van het feit dat deze mensen bovendien ook met een andere ziekte geconfronteerd kunnen worden.

Is er sprake van discriminatie in de zorg, of is het een gevolg van de steeds verder doorgevoerde besparingen? ...

Je kan het artikel verder lezen op deze link.